Minimalisme voor zwaar gelovigen.

close up photography of cherry blossom tree

Ik las een geweldig boek. Over zen, minimalisme en allerlei mooie dingen. Het heet ‘l Art de la simplicité – How to live more with less’. Ik herlees het nu want het staat vol met mooie dingen.

De meeste boeken over minimalisme en eenvoud gaan toch over hoe je je spulletjes opruimt omdat je *foei* zo veel rotzooi hebt, gevolgd door wat adviezen over ‘doe minder’ en ‘koop minder’ en ‘verwacht minder’. Ja gaap.

Saai!

Dit boek is wat radicaler, extremer, rigoreuzer en grondiger. Heerlijk! Over materialisme en minimalisme, lichaam en geest. Als je een opgeruimder huis wil en niet weet waar te beginnen is dit boek niet heel praktisch. Als je het idee minimalistisch leven en ‘less is more’ nog steviger wil omarmen, wel.

Het staat vol met adviezen. Hoe veel kleding is handig om te hebben? Hoe koop je nieuwe kleding die je niet na een maand zat bent of verpest hebt in de was? Wat is het nut van investeren in een werkelijk perfect meubelstuk? Hoe leef je zonder zorgen over gisteren, morgen of de staat van de wereld in het algemeen? Welke kamerplant zorgt voor optimaal plezier?

Middelmaat is zo goed als niets…

We kopen vaak maar iets dat ‘oké’ is en wennen aan het hele idee van ‘oké’ en denken dat dat de standaard is. Terwijl de geest meer gebaat is bij één geweldig ding dan bij tien middelmatige dingen. En het is waar, de kleding waar ik serieus geld aan spendeerde, draag ik de helft van de tijd en het zijn een leren rok, een alpaca vest en een wol / mohair trui. Ja, drie kledingstukken. Het dure linnen onderlaken brengt plezier als ik het terug op bed leg. Groenten snijden met een duur maar perfect mes maakt koken veel aangenamer dan veertig (of 4000) schilmesjes van de xenos ooit zouden kunnen doen.

In onze cultuur is 2000 euro uitgeven voor een leunstoel waar je twintig jaar lang dagelijks van geniet ‘verspilling’ terwijl we zonder te denken drie stoelen van 400 euro kopen en die na vijf jaar zat zijn. Omdat we niet meer gewend zijn aan kwaliteit, maar aan heel veel goed betaalbare middelmatigheid.

Uiterlijk

Ik houd van de benadering van de schrijfster als het aankomt op persoonlijke verzorging. In onze cultuur, het Judeo-Christelijke, is het lichaam en de verzorging ervan toch wel een taboe. De oude Grieken en Romeinen hadden hun badhuizen, de moslims hun hamams, de Finnen hun sauna’s en zelfs die goede oude Vikingen waren geliefd bij de Engelse dames wegens hun wekelijkse bad. En terecht, wie weerstaat nu een schone sterke man met lang haar en baard? Precies.

Haar boodschap: aandacht besteden aan het lichaam is heilzaam voor lichaam en geest maar kan perfect worden gedaan met weinig meer dan een stuk goede zeep, goede olie, een borstel en milde shampoo. Je kan tien minuten in een soort douche met chemicaliën gaan staan maar het is veel beter om een uitgebreid bad te nemen, een masker op je gezicht te smeren van havermout en yoghurt, je haar te spoelen met appelazijn en daarna een koude douche te nemen. Het eerste maakt je ‘ziek’, het andere is heilend.

Minimalistische tasjes

Het gaat over het kiezen van een handtas. Niet te groot, niet te klein, goede kwaliteit, geen scherpe hoeken en niet meer dan 1,5 kilo in gewicht, inclusief inhoud. ‘Behalve een lipstick, wat geld en een identeitsbewijs, hoeft een handtas niets meer te bevatten’. Ah, zo mijn idee! (hoewel we hier de luxe hebben van het kunnen combineren van een bankpas met een identiteitsbewijs!)

Minimalistisch eten

Ook een belangrijk hoofdstuk: Minder eten. Een beetje een taboe, want minder eten betekent al snel dat je een eetprobleem hebt ofzo. Liever een beetje te veel dan een beetje te weinig, of niet? Nee.

Een beetje te weinig eten, als in twee of drie maaltijden per dag, niets tussendoor en stoppen met eten voor je vol zit, is heilzaam voor het lichaam. Net als geregeld vasten en je dieet hoofdzakelijk laten bestaan uit groenten, fruit, wat proteïne en rijst.

De geest

Er is een hoofdstuk over ‘idling’. Lanterfanten. Het zou geen probleem moeten zijn om twee uur te moeten wachten en gewoon tevreden te zijn daarmee. Geen telefoon, niet eens een boek. Hoeveel mensen kunnen dat nog, tegenwoordig? Ik vind het ook moeilijk. Mijn telefoon kan ik goed laten liggen maar mijn e-reader… Toch merk ik dat het zo fijn is om gewoon te stoppen met ‘input’.

En dan is er heel veel over de geest. Als je gewone dingen met buitengewoon veel aandacht, worden ze bijzonder. Je kan ook bijzondere dingen doen alsof ze gewoon zijn en dan worden ze net zo saai als de vaatwasser inruimen. Het zit allemaal in je geest.. Voed je geest met mooie dingen. Probeer de wereld niet te begrijpen, dat kunnen we niet. Maar oordeel ook niet. Accepteer de dingen zoals ze zijn. En dat gaat dan weer makkelijker als je er een sobere levensstijl op na houdt.

‘Less is more’ is het hele thema. Eenvoudige luxe. En die creëer je zelf.

De oosterse invloed van dertig jaar wonen in Japan is goed te merken en dat is fijn. Het gaat over de blijheid die komt van een eenvoudig leven en dat is verfrissend. Het is volgens mij alleen in het Engels (en in het Vietnamees geloof ik, maar ik gok dat de meesten hier dat minder machtig zijn dan het Engels). Een aanrader voor de mensen met minimalistische neigingen.

Leestip: schoonmaken als een zenmonnik

poetsen als een zenmonnikGisterenmiddag las ik de nieuwsbrief van The Idler. Hierin schreef Tom Hodgkinson dat hij een alleraardigst boek op zijn nachtkastje had liggen: A Monk’s Guide to a Clean House and Mind van Shoukei Matsumoto. Hij is een boeddhistische monnik in de Komyoji tempel in Tokyo.
Omdat ik ongeveer alles leuk vindt wat Tom Hodgkinson zegt en aanraadt, schafte ik het boek aan. Ja, ondanks een enorme TBR-stapel en de wetenschap dat het hier om een impulsaankoop ging 😉

Het is inderdaad een juweeltje. Het boek is verdeeld in hoofdstukken over het begrip schoonmaken, benodigdheden, de keuken, badkamer en toilet, de rest van het huis, persoonlijke bezittingen, onderhoud en reparatie, buitenshuis, lichaam en geest en wanneer het schoonmaken gedaan is.

verschillen in de benadering

In de westerse wereld is schoonmaken voor de meeste mensen een noodzakelijk kwaad, iets waar je het liefst zo snel mogelijk vanaf bent en dat je afraffelt, zodat je nuttiger dingen kan gaan doen. In het oosten, meer specifiek in Japan in dit geval is schoonmaken ook een middel om de geest te ‘cultiveren’ en voor monniken is een oefening in eenvoud en religie.

Schoonmaken is niet alleen je huis poetsen, het heeft ook verbinding met je fysieke en geestelijke welbevinden. Zijn je ramen vies, dan kan je letterlijk de wereld om je heen niet helder waarnemen. Als je je vloer poetst, dan ‘poets’ je je hart en je geest, net als wanneer je een reeds schone ruimte poetst, zoals monniken plegen te doen.

branch cherry blossom environment flowers

zero waste, minimalisme en recyclen

Het gaat over soberheid in de keuze van spullen waarmee je je omringt. Over het kiezen van goede materialen, die lang meegaan om je afval zodoende te verminderen. Om dingen die je niet meer gebruikt, een tweede leven te geven door ze te hergebruiken of weer door te geven aan anderen.

Wat wij nu allemaal uitvinden wisten de mensen vroegah natuurlijk al lang. Sterker nog, voor de meesten was er helemaal geen keuze om het anders te doen.

‘People who do not respect objects don’t respect people. For them, anything no longer needed is just rubbish.’

‘We can not store everything in a cupboard because we do not want to be wasteful. Some things still have life in them. Elsewhere, they would have a place to shine, but instead the are often shut away and forgotten, ending their lives without seeing the light of day. That is rather sad. Be grateful for the things that have served you and give them to people who could use them, where they can shine again. Appreciate the things you have right in front of you.’

Gisteren gaf ik onze oude tafel weg. Ik vind hem prachtig maar ik werd flauw van de rommel die er altijd omheen lag. Laptops, e-readers, laders, muizen, boeken… dus ik kocht een tafel met een plank eronder, waar ik al die onzin in twee bakken kan bewaren en dat was een geweldig idee want het is altijd netjes. Onze oude tafel gaf ik weg aan een jong stel. ‘Vind je hem mooi?’ vroeg de jongen aan zijn vriendin. ‘Jaaa zeker!’ zei ze en maakte een sprongetje van blijdschap en bedankte me nogmaals. Ik denk dat de tafel daar zeker nog zal schijnen.

red and black temple surrounded by trees photo

De regels

Schoonmaken moet je ’s ochtends doen. De lucht in je huis verversen, is uitermate belangrijk. En inderdaad, een huis kan nog zo mooi zijn als er zo’n dompige lucht hangt van gekookte groenten, volle wasmanden en een toilet dat wel een doekje kan gebruiken maken die designmeubels ook weinig indruk.

Opruimen doe je ook ’s avonds, voordat je naar bed gaat omdat het belangrijk is de volgende dag vol goede moed en met een verfriste geest aan te kunnen vangen.

Stel niet uit tot morgen….

Zengosaidan‘ is een zen-uitdrukking die betekent dat we moeten doen wat we kunnen doen, vandaag en het niet moeten uitstellen tot morgen zodat je geen spijt hebt en dat we niet moeten treuren om het verleden of angst moeten hebben voor de toekomst. Als het gaat om het cultiveren van de geest door schoonmaken, betekent het ook ‘stel het niet uit tot morgen’.

Dat schoonmaken rustgevend is, dat vind ik ook. Als je geen tijd hebt om te mediteren kan je simpelweg op je gemak je huis schoonmaken en je volledig richten op die taak. Is ook zeer meditatief.

Het effect.

Het was een kort boekje, met een groots effect. Inmiddels heb ik spinrag verwijderd van plafond, de raamlijsten gepoetst, bovenop kasten gestoft, de lamp boven de eettafel van stof ontdaan, de ramen van binnen gewassen, de douchecel van zijn plek gehaald en daar van drie jaar stof verwijderd, de douchegel van binnen schoongemaakt, de filters van de droger en de warmtepomp gewassen in een sopje, de vitrinekasten gewassen, de cd’kasten gestoft, buiten geveegd en gestofzuigd, koffiezetapparaat en waterkoker gepoetst, lampen gewassen, twee wassen gedaan en nu ik dit schrijf bedenk ik dat de bovenste keukenkastjes ook eens gedaan mogen en dat ik helemaal nog niet boven op de kamers van de kinderen geweest ben, vandaag.

Lekker dan.

In het klooster hebben ze daar speciale dagen voor. Het stoffen van lastige plekken doe je op dagen met een 3 en een 8 erin. Ik vind mijn eigen schema prima werken, hoewel ik soms wel de neiging heb door mijn wimpers te kijken naar wat er gedaan zou moeten worden. ‘Dat gaat nog best’ denk ik dan. Terwijl een zenmonnik heerlijk zen en mindful met een tandenborstel de plinten zou zitten te poetsen.

In elk geval, ik zie er naar uit dat de wasmachine straks klaar is met al mijn vuile (en dan hopelijk schone) poetsdoeken. Het waait en de zon schijnt, dus ik ga ze heel erg mindful ophangen aan een rekje buiten en daarbij niet de kantjes er vanaf lopen want dat verweekt mijn hart.

Aanrader 🙂