Zelf maken: makkelijk volkorenbrood

Dit brood is heel makkelijk om te maken. Het lijkt ingewikkeld omdat je het drie keer moet laten rijzen en vouwen, maar wanhoop niet: ’t is een fluitje van een cent. Daarom heb ik er foto’s van gemaakt.

Voor twee broden meng je in een grote kom of pan of afgesloten schone gootsteen:

  • 1 kilo volkoren tarwemeel
  • 100 gram bloem
  • 1 zakje gist
  • 18 gram zout
  • 750 ml. lauwwarm water
  • 10 gram suiker
  • 20 gram zachte boter of olie

Gewoon bij elkaar gooien en kneden maar. Ik roer het eerste stuk altijd met een lepel. Als het een beetje gemengd is kneed ik het verder met mijn handen. Ik kneed het vervolgens een minuut of vijf, tot het een samenhangend, zacht deeg is. Je kan het ook gelijk met je handen kneden.

dav

Geen gedoe met rare testjes, als het niet meer overal aan blijft kleven is het prima.

Maak er een bal van en leg deze in een kom met een vochtige theedoek of in een pan met deksel. Laat het 20 minuten zo liggen.

dav

Daarna deel je het deeg in twee stukken. Die duw je plat. Niet meer kneden nu, gewoon plat maken met je handen. Het deeg is al iets gerezen, als het goed is.

dav

Het deeg maak je plat en vervolgens rol je het op. Leg het neer met de rand naar beneden.

Leg er vervolgens een vochtige theedoek op en laat het een uurtje rijzen.

(als het erg warm is, maak dan de theedoek wat natter zodat je na een uur geen opgedroogde theedoek aan je brood hebt vastgekleefd zitten)

dav

Na het rijzen zien ze er ongeveer zo uit. Heel mooi, maar we maken ze weer plat. Niet kneden, alleen de lucht eruit duwen.

img_20190602_104432.jpg

Zo dus.

dav

Vervolgens moet het toch weer een soort brood worden en de makkelijkste manier, vind ik, is om de punten naar het midden te vouwen. Dat kan je twee keer doen.

Onderstaand de eerste keer:

dav

En de tweede keer:

dav

Vervolgens keer je het broodje om, en zorg je dat de vouwen zo veel mogelijk aan de onderkant zitten. Beetje zoals je een sneeuwbal in model maakt, voor de mensen die zich herinneren hoe dat werkt 😉

Daarna is het nog een beetje een bolletje, maar je kan er voorzichtig een wat langgerektere vorm van maken als je het in een broodbakvorm maakt. Dat hoeft dus niet, je kan ze ook zonder bakvorm bakken en het gewoon een bolletje laten.

Niet kneden maar zachtjes een beetje in model trekken en duwen. Kijk, zo:

dav

Vervolgens leg je de broodjes in een bakvorm, of gewoon zo op een bakplaat met bakpapier. Als je dat wenst, kan je ze een beetje natmaken en er pitten of havermout op strooien. Valt er allemaal weer af bij het snijden maar het staat wel ambachtelijk he 😉

Laat ze wederom, onder een vochtige theedoek een uurtje rijzen.

Verwarm de oven voor op 230 graden en zet een ovenschaal met water onderin de oven. Dat is niet echt noodzakelijk maar het schijnt de korst beter te maken. Vooruit dan maar.

dav

Als je broden de oven ingaan, draai je de temperatuur terug naar 210 graden. Vervolgens bak je de broden 40 minuten.

Laat ze afkoelen op een rooster.

IMG_20190602_140803_611

  • Je kan ook 1100 gram volkoren tarwemeel gebruiken
  • Volkoren tarwemeel is dat grovere, licht gekleurde. Tarwebloem is wit. Het is een beetje verwarrend, want volkorenmeel kan overal van gemaakt zijn. Bloem ook. Maar in dit geval gebruik je dus tarwe, dat is de graansoort.
  • De volgende keer doe ik een witbrood. Veel lekkerder en makkelijker 😉
  • Je kan ook, direct met het mengen van de ingrediënten, een handje met pitten en zaden meekneden voor een wat ‘gevulder’ brood.
  • Ik gebruik grijs zeezout met jodium uit algen (deze). Jodium eten we vaak te weinig en jozo is naar mijn mening geraffineerde rommel maar is wel een zeer noodwendig iets in je voeding

 

 

Hoe kinderen broccoli eten.

bowl of sliced broccoli

Ik herinner me dat we thuis voor het eerst broccoli aten. Niet om negatief te doen over de kookkunsten van mijn moeder maar ik vond het walgelijk. Gekookte groenten vind ik al niets, maar uit de magnetron met kaas erover waar heel het huis dan naar rook…. nei takk.

Het duurde jaren voor ik het nog eens probeerde. Ik denk dat het me werd opgedrongen in een groente-abonnement ofzo. En pas de laatste jaren maak ik het geregeld. Het is vaak in de aanbieding en dan neem ik het altijd mee. Niet zo vers als die van de biobezorger in Nederland maar ik klaag niet. Het is al zo fijn dat er andere groenten zijn, dan alleen koolraap in de winter en de lente!

Broccoli uit oven

Ik heb twee manieren om het te maken. Echt verse broccoli -waarbij de onderkant van de steel niet keihard en kurkdroog is maar… vers- kan je goed in de oven bereiden. Je snijdt de broccoliroosjes en schilt de steel, want de binnenkant van de steel is zo lekker. Je mengt die met olijfolie, een teen of meer geperste knoflook en peper en zout. Je spreidt het uit op een bakplaat en garneert het met bacon en parmezaanse kaas.

Tien minuten bakken op ongeveer 180 graden. Iets voor het einde kan je pijnboompitten toevoegen. Amandelen zijn er ook lekker bij, die kunnen wel meteen mee in de oven.

Als je broccoli minder vers is, moet je het van te voren even blancheren anders worden de uiteinden snel zwart in de oven.

Blancheren doe je simpelweg door de broccoli in een pan te doen en met een klein laagje water op te zetten op hoog vuur en een paar minuten te laten koken. In een pan vol broccoli doe ik een centimeter of drie water. Deksel erop, en door de stoom wordt alles net lekker maar niet gaar.

Proef af en toe gewoon even: het moet niet meer hard zijn, maar nog wel stevig en knapperig.

Bewaar het water

Het water bewaar ik, ik drink het op met wat zout erin of gebruik het om later door soep te doen. Is gezond.

Broccolisalade met geblancheerde broccoli

Met geblancheerde broccoli kan je ook een heerlijke salade maken. Niet iedereen valt even enthousiast aan, maar ze eten het zonder aansporing. Die salade maak ik zo:

  • Broccoli in kleine stukjes snijden (zodat ze makkelijk eetbaar zijn, dus geen halve stronken maar ook geen broccolipoeder)
  • Uitgebakken spekblokjes toevoegen. Of niet. Het is jouw broccoli, uiteindelijk. Maar hier is dat wel een favoriet.
  • Alles toevoegen wat je lekker lijkt. Gehakte walnoten, chorizo, zonnebloempitten, zilveruitjes, gedroogde cranberry, kleine blokjes kaas, feta, gesneden augurk, hamblokjes, gesnipperde rode ui, geraspte wortel, mais, stukjes appel en alles naar smaak.
  • Dressing maken: soms maak ik die met zure room, balsamico-azijn, wat mosterd, een heel klein beetje suiker en tuinkruiden. Je kan ook half mayo, half yoghurt gebruiken. Kerriepoeder toevoegen in plaats van tuinkruiden. Maar er zijn zo veel lekkere recepten voor dressing.

Ik geloof niet dat ik ooit een kookboek moet schrijven. Maar er kan eigenlijk niets mis gaan met deze groente. Tenzij je het kookt in de pling met gesmolten kaas. Maar die tijden liggen achter ons.

Daarom is het een fijne groente: het is hartstikke gezond, makkelijk, goedkoop en neutraal van smaak zodat je er eenvoudig van alles bij kan gooien zonder mensen hun smaakpapillen tot op het bot te beledigen. Bovendien laat deze salade zich perfect bewaren voor lunch de volgende dag, ook als er dressing in zit. Sterker nog, dan is hij nog lekkerder dan de avond ervoor.

 

Een natuurlijk middel tegen roos.

Mijn dochter had -ik denk door het chloor van schoolzwemmen- opeens een kop vol roos. Ik moest haar haar echt zo kammen dat het niet op viel, dus ik ging ik op zoek naar een goed middel en had uiteraard geen zin om 18 euro te betalen voor een biologische anti-roos shampoo.

De man had hier vroeger ook last van en gebruikte antiroosshampoos. Het verdween echter als sneeuw voor de zon toen hij stopte met gel en antiroosshampoo.
Eerst gebruikte hij nog gel van Logona, nu helemaal niets meer. Zijn haar zit al 27 jaar lang in een staart achterop zijn hoofd en kan niet eens meer iets anders.

De shampoo die we gebruiken is altijd biologisch, Urtekram, roggebloem of gewoon calundula handafwasmiddel van Sonnet en nee, daar wordt je haar (wel, ons haar) niet stug, touw of weerbarstig van. Wassen doen we eenmaal per week.

Anti-roos shampoo is meer een symptoombestrijding van een goed middel tegen roos wan als je stopt met het gebruik ervan, komt het net zo hard of harder weer terug. Ja, lekker nuttig dan.

Natuurlijk recept tegen roos:

Ik nam een afsluitbare drinkbeker en vulde die voor de helft met lauwwarm water. Hierin deed ik een flinke theelepel honing.

Honing is natuurlijk antibioticum en werkt schimmelwerend. Ook deed ik er een druppel teatree-olie en een druppel pepermuntolie bij. Teatree is ook anti-bacterieel en pepermuntolie heeft onder meer een anti-allergene werking. Pepermuntolie is te sterk voor kleine kinderen, maar de slungel is bijna elf en kan dus wel wat hebben.

Even goed schudden. Vervolgens waste ze haar haar met alleen water, maar masseerde ze haar hoofdhuid goed. Vervolgens ‘waste’ ze haar haar met het honing/olie/watermengsel, spoelde het uit en herhaalde het. De dag erna had ze nog wel roos, maar het zat meer in haar haar dan op haar hoofdhuid. De dag daarna was het praktisch weg.

Het is wel belangrijk om het in een of twee keer op te gebruiken en daarna nieuw te maken. En ik weet niet of het bij iedereen zo snel werkt, het kan zijn dat je het een aantal keren moet herhalen.

Dus toen kwam mijn vader. Die kan ook nergens tegen wat zeep en dergelijke betreft maar tegenwoordig kan hij wel beter tegen mij dus of ik iets wist tegen de jeuk op zijn hoofd. Voor hem gebruikte ik bijna hetzelfde, maar in plaats van tea tree, gebruikte ik kamille olie.

Kamille is ontstekingsremmend, kalmerend en helend. Het is ‘troostend en geschikt voor mensen die angstig of prikkelbaar zijn. Ook bij hem verdween de jeuk als sneeuw voor de zon.

Gebruik hiervoor verantwoorde honing en goede etherische olie van liefst biologische kwaliteit.

Het recept tegen roos:

  • Een kop lauwwarm water
  • Een flinke theelepel honing, het liefst van goede kwaliteit
  • Een druppel etherische teatree olie (of etherische kamille-olie)
  • Een druppel pepermuntolie
  • Schudden
  • Haar ermee ‘wasssen’
  • Uitspoelen
  • Indien nodig, herhalen

En oh ja, ik zeg niet dat het bij iedereen werkt. Ik vertel alleen wat bij mijn dochter en vader perfect hielp tegen roos en een geïrriteerde hoofdhuid omdat het een goedkoop en niet chemisch alternatief is voor allerlei troep. Althans, het is goedkoop als je zoals ik deze oliën gewoon hebt staan maar al heb je dat niet, dan nog zijn het wat mij betreft handige investeringen omdat ze zo veel andere doelen hebben. Zo is pepermunt onder meer goed voor de spijsvertering en tegen misselijkheid en in zelfgemaakte tandpasta en kamille is rustgevend en verminderd angst als je het in een verdamper gebruikt. Teatree is ideaal in een zalf of met gemengd met kokosolie tegen koortslip en tegen puistjes.

Baat het niet, dan schaadt het echt niet in dit geval.

 

Zelf maken: kibbeling.

Het is voor verkopers natuurlijk reuzehandig om ons te laten geloven dat alleen zij dingen kunnen. Of het nu gaat om een olie van een auto vervangen of het frituren van vis: meestal kunnen we de dingen prima zelf en vaak zelfs beter.

Zoals dus kibbeling maken. Het kan prima zijn als je het koopt bij de visboer maar niet zelden is er sprake van oud frituurvet, minuscule stukjes vis in een klont deeg en als je ermee thuis komt is het echte lekker er al weer af. Bovendien komt het vaak in een plastic bakje, verpakt met een plastic/papieren laagje en dat weer in een plastic zakje. Niet zo fraai.

Nee, dan zelfgemaakt. Zo simpel, goedkoop en bovendien heerlijk! Afval beperkt zich tot een kartonnen pakje en voor drie euro kunnen zes personen zich tegoed doen. (of vier grote eters)

Hoe maak je zelf de allerlekkerste kibbeling?

Je neemt een pond goedkope (of dure) witvis. ‘Blokvis’, van die bevroren stukken in een papieren pakje zijn prima. Die laat je ontdooien en snijd je in stukjes van zo’n 2 bij 2 cm. Droog ze goed af met een theedoek. (keukenpapier blijft plakken).

Maak een beslagje van 200 gram meel, een halve theelepel bakpoeder en 300 gram koud bier of koolzuurhoudend water. (je kan ook 200 gram zelfrijzend bakmeel gebruiken). Het kan zijn dat je iets meer bier of water moet toevoegen: het moet lijken op dun pannenkoekbeslag.

Vervolgens voeg je kruiden toe. Je kan allerlei kruiden gebruiken, dit is een voorbeeld:

  • 1 theelepel versgemalen zwarte peper
  • 1 theelepel knoflookpoeder
  • 1 theelepel uienpoeder
  • 1 theelepel paprikapoeder
  • ½  theelepel gemberpoeder
  • ½ theelepel cayennepeper
  • 1 theelepel zeezout

Je kan ook kant en klare viskruiden kopen, zoals deze. (maar als je leest dat dit mengsel zeezout, basilicum, peper, kerrie, mosterdzaad, peterselie en nootmuskaat bevat, kan je het misschien ook zelf maken)

Verwarm de olie van je frituurpan op 180 graden en bak de in het beslag gedoopte stukjes vis een minuut of vijf.

Nee, ik heb geen idee of het in een airfryer kan.

Tip: prik de stukjes aan een vork en houd ze even in het frituurvet alvorens ze van de vork te schuiven. Zo schroeit het dicht voordat ze het mandje raken en zetten de stukjes zich niet vast in je frituurmandje.

Saus!

Een fris sausje erbij is wel lekker. Ik maak het ongeveer zo: (ik meet het nooit maar natuurlijk kan je de mayo weglaten of meer yoghurt gebruiken… kwestie van proeven)

  • Een halve cup zure room of crème fraîche
  • Een kwart cup mayonaise
  • Een kwart cup yoghurt
  • Scheutje citroensap
  • Mosterd naar smaak
  • Een halve cup fijngehakte augurk
  • Een kwart cup kappertjes
  • Peper en zout
  • Kruiden naar smaak: bieslook, peterselie, tuinkruidenmix, dille (net wat je hebt staan en wat je lekker vindt)

Eenvoudig sambal zelf maken.

Ik weet dat sambal zelf maken voor de meeste mensen niet echt een prioriteit is en dat dit gerecht zich beperkt tot een potje ‘oelek’ dat eens in het half jaar achteruit de koelkast wordt opgegraven als er Chinees is besteld maar wij zijn echt grootverbruikers. Sambal is hier amper te vinden, hoogstens dus een klein potje sambal oelek voor vier euro. Oplossing: zelf maken.

We kochten een grote berg pepers voor 20 kronen, een ui en knoflook hadden we nog en dan ben je voor sambal toch een eind klaar. Bij elkaar kostte het zo’n drie euro om te maken.

Pepers bij de supermarkt zijn duur, op de markt zijn ze veel goedkoper. En grote kans dat de verkoper je kan vertellen welke je kan gebruiken als je niet achteruit wil gaan lopen van de heetheid. Of juist wel.

Sambal maken is echt makkelijk, de basis bestaat uit drie ingrediënten en verder kan je allerlei variaties bedenken. Er kan eigenlijk niets mis gaan als je het niet aan laat bakken maar wel goed gaar laat worden.  Hiervoor gebruik ik altijd wat meer olie dan ik normaal gebruik.

Is het zo makkelijk? Ja.

Hoe bewaar je sambal?

Je kan moeilijk doen met gesteriliseerde potten, wecken en al dat maar de makkelijkste manier is invriezen, vind ik. Je doet de potjes niet helemaal vol, ongeveer een centimeter onder de rand bij een klein potje. Je laat het afkoelen. Je zet het potje met de deksel er losjes op in de vriezer. Als het bevroren is, draai je de deksel er goed op.

Wat heb je nodig?

Maak je niet druk over hoeveelheden. Dit is voor drie flinke potten. Je kan minder pepers gebruiken, of scherpere, je kan wel of geen suiker of trassi toevoegen. De basis:

  • Pepers
  • Knoflook
  • Ui
  • Olie

20190228_163743

Snijd de ui in stukjes en pers de knoflook. 

Bak de ui in ruim olie en als deze glazig wordt, voeg je de knoflook toe.

Je kan als je dat lekker vindt wat bruine suiker, tomatenpuree of trassi toevoegen. Dat laat je allemaal ook even lekker aanbakken.

20190228_164128

20190228_164343
klein beetje bruine suiker erbij…. (optioneel)
20190228_164425
en flink wat garnalenpasta. als je echte trassi gebruikt moet je wat spaarzamer zijn. (ook optioneel). Hierna voegde ik ook nog een blikje pittige tomatenpuree toe. Dat moet je ook even aanbakken zodat het zijn zure smaak kwijtraakt. Ook tomatenpuree is optioneel.

Als je dat hebt gebakken en het begint lekker te ruiken, bak je in een andere pan de peper aan in ruim olie. Deze pan kan je op een kleine pit laten sudderen of gewoon uit zetten. 

In wat grovere stukken gesneden peper kan ook, op het eind kan je het geheel staafmixen.

Tip: direct de afzuigkap aanzetten en eventueel ramen openen want het kan nogal op je ogen slaan.

20190228_164305

20190228_165001
in het achterste pannetje de uien, knoflook, garnalenpasta, suiker en tomatenpuree en in de andere de gebakken pepers
20190228_165321
alles samenvoegen
zelf sambal maken
als de pepers goed zijn gebakken (ze worden zacht en geurig) doe je de inhoud van het eerste pannetje er weer bij. een minuut of vijf laten koken -niet te hard- en daarna staafmixen tot je tevreden bent met de grofheid.
zelf sambal maken
Het eindresultaat. Dit plus nog een klein bakje. Ongelofelijk lekker geworden weer 🙂 En in elk geval nog een foto waarop het niet op hondevoer lijkt. Ook positief!

Recept zelf sambal maken:

  • Snijd een ui in stukken en bak deze glazig
  • Pel een bol knoflook en pers deze, bak deze ook aan
  • Naar smaak kan je toevoegen bijvoorbeeld: een eetlepel bruine suiker, een blikje tomatenpuree, trassi. Al deze dingen bak je ook even mee aan
  • Snijd pepers (een stuk of twintig, maar 15 of 30 kan ook probleemloos) in stukken en bak ze aan in flink wat olie in een andere pan
  • Als de pepers zacht zijn voeg je in de inhoud van de andere pan erbij en laat je het geheel even pruttelen, een minuut of vijf a tien…
  • Even staafmixen (of van te voren alles heel klein snijden) als het klaar is en dan in potten doen. Gebruik een schone lepel om het op te scheppen, want er zitten geen conserveermiddelen in

 

Goedkope maar heerlijke cake met vegan optie

 

slice of pie on plate beside fork
ter illustratie, anders is het maar een saai verhaal

Deze cake is zo lekker en makkelijk en fool-proof bovendien, dat ik hem graag wil delen.Geen gedoe met eieren splitsen, meel zeven en alles op kamertemperatuur. (hoewel dat wel makkelijker is als je roomboter gebruikt ;))

Bovendien is het een goedkoop recept dat makkelijk in vegan variant te maken is.

Men neme:

1 cup suiker
1 3/4 cup bloem
1 tsp (teaspoon) baking soda of bakpoeder
1/2 tsp zout
1/3 cup olijfolie
1 cup melk (al dan niet plantaardig)
1 tbsp (tablespoon, dat is drie teaspoons) witte azijn
2 tsp vanille-extract (of vanillesuiker)
5 druppels etherische citroenolie (kan weggelaten worden, of vervangen door mandarijn- of sinaasappelolie)

Meng alles door elkaar tot het een glad beslag is, doe het in een ingevette cakevorm (ik gebruik kokosolie) en bak de cake een half uur in een voorverwarmde oven op 180 graden.

Laat hem afkoelen en bestrijk hem met het glazuur. Dat maak je door de volgende ingrediënten heel goed door elkaar te mengen:

2 cups poedersuiker
2 tbsp boter (al dan niet plantaardig)
1 tbsp melk (al dan niet plantaardig)
1 tbsp limonadesiroop (kan worden vervangen door nog 1 tbsp melk, maar we vonden de bosbessensmaak aan het glazuur allemaal erg lekker en het roze kleurtje wel gezellig)
1 tsp vanille-extract, of vanillesuiker

 

 

 

 

Zelf maken: hout- en leerverzorging

Weet je wat er in gewone schoenenpoets zit? Ja, rommel 😉 Duur is het niet, je doet lang met zo’n potje. Zelfs bij geregeld gebruik. En dat is goed, want je leren en houten spullen blijven veel langer mooi met regelmatig onderhoud.

Toch is zelf maken goedkoper en beter voor je huid en het milieu. Met dit recept maak je een zalf die je kan gebruiken als poets voor houten meubels en voorwerpen, om je schoenen op te poetsen en waterdicht te maken en als je wil, kan je het gebruiken op schrale handen, lippen of ellebogen.

Je neemt:

1/4 cup bijenwaspellets + 1 1/2 cup olijfolie. Voor een zachte was kan je 2 cups olijfolie toevoegen.

Deze smelt je au bain marie tot de bijenwas is opgelost.

Je kan eventueel wat etherische olie toevoegen. Lavendel of dennen, bijvoorbeeld. Zo’n tien druppels. Even roeren. Overgieten in een schone pot met brede rand.

Als je zalf te hard of zacht is, kan je hem natuurlijk altijd weer smelten en wat olie (zachter) of bijenwas (harder) toevoegen.