Vrijheid en consumeren.

William Godwin, de vader van Mary Shelley (de auteur van Frankenstein) schreef in 1793 een boek, Enquiry Concerning Policital Justice. En zoals zo vaak zijn woorden die meer tweehonderd of tweeduizend jaar geleden geschreven werden, nog even actueel.

They may be divided into four classes: subsistence; the means of intellectual and moral improvement, unexpensive gratifications and such gratifications as are be no means essential to a healthful and vigorous existence, and cannot be purchased but with considerable labour and industry…..

…. But in the meantime, it is unavoidable to remark the inferiority of this class to the three preceeding. Without it we may to a great extent, activity, contentment and cheerfulness. And in what manner are those seeming superfluities usually produced? By abridging multitudes of men, to a deplorable degree, in points of essential momeny, that one man may be accomodated, with sumptuous yet strictly considered, insignificant luxuries.

Ja, ook tweehonderd jaar geleden al. In een tijd waarin stromend water alleen buitenshuis te vinden was, net als een toilet. Waarin nieuwe schoenen kopen een vijfjaarlijks kwaad was in plaats van een tijdverdrijf. Maar er verandert eigenlijk weinig.

Er zijn vier categorieën volgens deze meneer Godwin:

  • Levensonderhoud. Je huis, brandstof om te koken en voor warmte, noodzakelijke kleding en schoenen, gezond en voedzaam eten.
  • Intellectuele en morele verbetering. Alle goede maar bijna gratis dingen in het leven. Goede boeken. Fijne gesprekken. Wandelingen. Meditatie. Tuinieren.
  • Goedkope geneugten. Goed eten. Wijn en bier -al dan niet zelfgemaakt- en je kinderen zo nu en dan een ijsje toestoppen.
  • Bevredigingen die niet essentieel zijn voor een gezond en krachtig bestaan en alleen kunnen worden gekocht dankzij ‘slavenarbeid’ en industrie. Practisch alles waar we zo gek op zijn tegenwoordig. Goedkope kleding en slechte schoenen gemaakt door kinderen, televisies en telefoons vol met door slaven gedolven grondstoffen, meubels waarvoor oerbossen worden gekapt, cosmetica met foute palmolie en nog meer luxe dan goed voor ons is etc.

Het zijn die laatste dingen die het leven duur maken. Als je je aandacht richt op de eerste drie heb je bijna automatisch een rijk en behoorlijk vrij leven. Streef je als zo veel anderen vooral dingen na uit die vierde categorie dan ben je tot in lengte van dagen bezig met het proberen te stillen van een niet te stillen behoefte. Want er is altijd meer en beter….

Misschien blijven we altijd bezig omdat die vierde categorie ons eigenlijk helemaal geen genoegen geeft maar we dankzij reclame, tijdschriften en andere gemanipuleerde invloed denken dat dat uiteindelijk wel het geval zal zijn, als we maar een keer de goede spullen te pakken kunnen krijgen.

Het leven is goed als je kan genieten van gratis, of bijna gratis dingen. Wandelen kost niets, leuk gezelschap kost weinig, met weinig materieel bezit hoeft huisvesting geen drie ton te kosten, dingen zelf maken is veel leuker dan anderen het voor je laten doen al kunnen ze het beter.

Boeit het wat de buren vinden van je auto of je gordijnen? Dat je collega’s je in maximaal drie verschillende outfits zien, als het ze al opvalt? Is de mening van familie over waar en hoe je woont belangrijk? Doet het er iets toe dat je niet op vakantie gaat? Is een opmerking van een kennis over het feit dat je niets zit te doen op je balkon een probleem?

Nee joh 🙂

Waarom zou je je druk maken om een nog beter huis, een iets betere auto, dure siervoorwerpen, een twee gram lichtere racefiets, andere tegels in je tuin of een promotie met nog meer verantwoordelijkheid als je eten op je tafel hebt voor jou, je gezin en fijne vrienden en je de tafel onder een dak kan zetten?

Het leven is niet zo ingewikkeld als we het maken. De kooi staat open. Je kan eruit en dat hoef je niet te doen door eerst vijfenveertig jaar te ploeteren.

Layout 1

Advertenties

Wintervakantie.

Het is wintervakantie. Gelukkig is iedereen weer beter. De oudste slaapt nu bij een vriendinnetje en morgenochtend komen ze samen deze kant op.

Gisteren gingen we på tur met de buren. ‘Neem je badpak mee’ werd er nog gezegd. Gek genoeg zit zwemkleding meenemen half februari niet zo in mijn systeem. En het was bij de resten van de een deel van de Duitse Atlantische kustverdediging uit WOII waar bovendien in 2014 een duiker is omgekomen.

Bischen unheimisch jah.

Iemand Død Snø gezien? Dead Snow? Ja precies. Je moet voorzichtig zijn.

We hebben wel afgesproken om van de week hier voor de deur een frisse duik te nemen. Dat is echt vreselijk om te gaan doen, maar zo heerlijk om gedaan te hebben!

20190217_152559

Dit is op dezelfde plek, een foto vanaf de andere kant. Ergens half augustus.

Ook dan is er geen haar op mijn hoofd die eraan denkt om daar het water in te gaan. Hu!

20170909_124013

Op zoek naar een goede plek om te grillen. Nee we zagen echt niets, haha.

20190217_140042

Gevonden!

Het was echt druilerig, ijskoud en winderig weer. Maar mensen gaan hier gewoon wel naar buiten. Goed gekleed. Houtblokken en aanmaakblokjes mee. En dan grillen op de plek waar 70 jaar geleden een gigantisch kanon stond.

Dan smaken ‘pølser’ ook wel echt heel erg goed. Ik had wafels gebakken, die met wat overgebleven hagelslag ook goed in de smaak vielen.

20190217_142610

20190214_154622

Vandaag ging ik wandelen. Ik probeer elke dag minimaal 3,5 a 4 kilometer te wandelen. Dat is zo’n 5000 – 6000 stappen. Het doel is 10.000 en dat haal ik meestal wel met wat ik gewoon op een dag doe.

Vandaag kwam ik een varkentje tegen. Hij kwam naar me toe, kauwde wat op mijn laarzen en jas en besloot met me mee te lopen. Ik hield mijn hart vast want voor auto’s de weg over schieten bleek -naast textiel kauwen- ook een hobby van het beestje.

Er reed iemand van de kommune langs die stopte en ik vroeg of het varken van iemand was. ‘Ja, diegene woont hier in de buurt en het varken wandelt hier graag.’

Dus.

Dat je niet denkt dat het apart is, ofzo.

Drie stappen later stopte er een auto met een vrouw erin. ‘Ben je på tur of wil je meerijden?’ Mensen bieden het wel vaker aan als we lopen te wandelen, vooral als het regent. Of toen ik een tijdje terug met de kinderen in het dorp op de man stond te wachten. Iemand van het eiland herkende ons en vroeg of we mee wilden rijden. Hoe ongelofelijk aardig is dat ♥

20190218_150932

20190217_140002

20190215_141056

20190215_143054

En daarom is hier wonen gewoon elke dag weer geweldig.

Weekend.

De kleine kindjes zijn nog steeds een beetje grieperig. Het ene moment lijkt er niets meer aan de hand, het volgende moment storten ze in. Tegen het hoesten geef ik ze heemstwortel. Dat is vrij makkelijk naar binnen te krijgen; ik doe twee theelepels gedroogde heemstwortel (onder meer te koop bij pit-pit.com) in een glas water en laat dat een halve dag trekken. Daarna zeef ik het en meng het met water en wat limonadesiroop. Verder moeten ze gewoon uitzieken.

Voor vanavond -we krijgen eters- heb ik lang in de keuken gestaan. Wat ik heb gemaakt:

  • Sambal goreng boontjes
  • Sateh Dit is echt het beste recept dat ik ken. Ik bak het in de oven.
  • Tomaat – eiersalade, losjes gebaseerd op dit recept  (ja, ik vind de meeste recepten op smaakmenutie super)
  • Nasi (fijn gesnipperde ui bakken, twee eieren toevoegen en bakken, drie tenen knoflook aanbakken en vervolgens gekookte en afgekoelde rijst erbij)
  • Een hele plaat zelf afgebakken kroepoek. Gebakken kroepoek in zakken is echt een van de ergste vormen van afzetterij. Met een zakje ongebakken kroepoek van de toko van drie euro maak je ongeveer vier kuub kroepoek.
  • Sambal. Zelfgemaakt. Ik zal eens een recept maken met foto’s, maar ik hak een ui fijn en bak die aan in ruim olie, voeg trassi, een beetje suiker, knoflook en een stuk of twintig in grove stukken gesneden peper toe. Dat laat je een minuut of twintig pruttelen en vervolgens haal je even de staafmixer erdoor. Klaar!
  • Fruitsalade
  • Wortel -sesamsalade. Drie wortels in lange plakjes snijden met een dunschiller en een dressing maken van drie theelepels sojasaus, een theelepel sesamolie, een theelepel azijn, eventueel een beetje suiker en een eetlepel sesamzaad

Nog wat linkjes:

 

Noorwegen duur? Aflevering 428 – Boodschappen

Mocht je je afvragen of het dagelijks leven een beetje te betalen is als je van plan bent te emigreren en hoe het dan zit met boodschappen heb ik de kassabon gefotografeerd van een keer boodschappen doen.

Spannend!

Wat kosten dagelijkse boodschappen in Noorwegen? (daar waar mensen wonen, niet in een buurtsuper)

Allereerst: het bedrag is hoger dan normaal. Dat komt omdat:

  • De kaas helemaal op was. We kopen Nederlandse en Noorse. De kinderen willen de Noorse, wij vinden het nergens naar smaken maar gebruiken het wel op de pizza
  • Ik een pyjama voor de kleinste kocht van 149 kr. (het is zo’n supermarkt waar je ook fietsen, verf en vuurkorven kan kopen)
  • De biologische melk 40% was afgeprijsd en ik tien pakken meenam: prima in te  vriezen en op gaat het toch wel
  • We een halve liter slagroom kochten omdat we roomijs zouden maken. Nu de helft van het gezin ziek lag te zijn, heb ik het maar in de vriezer gegooid. Dat kan best zo lang je het niet wil kloppen
  • Ik nam extra veel fruit mee, dat was in de aanbieding. Het meeste houdt zich wel een tijd goed in de koelkast. De siroop die we kochten is voor heel af en toe maar was goedkoop en is een van de weinige soorten zonder aspartaam of andere shit

En verder:

  • Gezien het gedoe van de laatste dagen doe ik nog wel even met deze spullen. Lang leve wintergroenten: oneindig houdbaar. Of in elk geval een dag of tien in dit geval
  • Dingen als vlees, koffie, feta en zulks koop ik of elders of alleen in goede aanbiedingen

De prijzen zijn in euro’s (ik schreef guldens, stom is dat): delen door tien voor het gemak.

En Ängl staat voor Änglamark, het biologische eigen merk van Coop.
X-tra is het lowbudgetmerk, een soort Euroshopper

DSC00835DSC00836

Voorbereiden op het ergste?

Wat betreft de kinderen opvoeden doe ik maar wat, al is het maar omdat elk kind een andere opvoeding vereist en er geen gouden methode is. Van alle opvoedtips is volgens mij ‘werk aan jezelf en niet aan je kind’ de meest waardevolle die ik ooit las.

Iets anders geldt voor het fysiek: dat werkt bij elk kind hetzelfde. En de gevolgen van op dat gebied niet weten wat je moet doen op het verkeerde moment, zijn wat groter.

Zo at mijn vader toen hij een peuter was eens een stuk vis met de vishaak er nog in. Mijn oma rende gillend rond maar een wat koelbloediger tante verwijderde de haak uit zijn keel en deelde mede dat kabeljauwtje spelen een stompzinnig idee was.

Een fatsoenlijke EHBO-doos is ook nooit weg.

Het is wel een goed idee om te weten wat je moet doen als je kind vingerhoedskruid of chloor op heeft, zich verslikt heeft (dat doen ze vaak zonder dat je het merkt, ook als ze wat ouder zijn), bewusteloos onderaan de trap ligt na een val of schuimbekkend en blauw liggen te stuiteren. En ook al heb je je eigen huis veilig gemaakt, niet elk huis waar je kind komt is dat ook.

Het is eigenlijk best gek dat in een kantoor met twee volwassen en weldenkende mensen je een BHV’er en een reserve BHV’er nodig hebt maar dat we als ouders over kinderen een stuk minder moeilijk doen.

Maar ongelukken zitten in kleine hoekjes. Ze oudste heeft haar tanden gezet in een vaatwasblokje, de jongen is een paar jaar geleden bijna gestikt in een stukje meloen dat de verkeerde afslag nam en de kleinste die nooit iets in haar mond stak besloot met zes maanden op het strand een kurkdroog plakje half verkoold berkenhout te proeven dat vervolgens bleef steken in haar keel. Ondanks dat ze op een kleed lag.

En toen hadden we dus de koortsstuip. Het was behoorlijk angstaanjagend maar gelukkig wist ik wat het was en dat behalve naar om te zien, doorgaans onschuldig is. Ik heb haar op haar zij gelegd en afgekoeld met een natte lap.

Bij de oudste heb ik haar mond leeggehaald en uitgespoeld onder de kraan, de jongen heb ik geheimlicht en de kleinste hebben we min of meer ondersteboven gehouden en vingers in haar keel gestoken tot ze ging overgeven, waarna ook het stukje hout meekwam.

Precies weten wat je moet doen is lastig. Een verslikking verhelpen oefen je niet zo makkelijk, je moet er maar op vertrouwen dat je het goed doet. Toch is het volgens mij erg belangrijk om een idee te hebben wat je ongeveer moet doen.
Naast gewoon je verstand gebruiken en kleintjes geen druiven geven of zonder begeleiding met water laten spelen natuurlijk. En het meest veilig is het om helemaal geen chemische shit te bewaren op plekken waar je kind ooit komt. Of om het helemaal niet in huis te hebben.

Lees handige tips. Kijk wat youtubefilmpjes met instructies bij stikken, verslikken of verdrinken, wat ze ook kunnen in een paar centimeter water. Weet wat een stabiele zijligging is. Doe desnoods een cursus kinder-ehbo.

Bedenk dat het kan gebeuren. Zie het voor je hoe het kind stikt en hoe jij reageert. Het is eng en ‘je moet er niet aan denken’ maar dit zo nu en dan in je hoofd afspelen maakt het minder eng als het een keer echt gebeurt en die kans is gewoon groot.

Weet waar je spullen liggen zodat je geen uur op expeditie hoeft naar spullen. Vertrouw niet op apps of op je telefoon, zeker niet voor op het moment dat het gebeurt.

Wees als een padvinder: altijd voorbereid 🙂

 

 

Contact met de buitenwereld.

architecture daylight door entrance
Foto door Erkan Utu op Pexels.com

Dat is soms leuk en soms niet.

Gisteren was het niet leuk. Ik wilde net koffie gaan inschenken toen ik ons koortsig kleinste kindje haar ogen zag wegdraaien, zag verkrampen, spastische bewegingen maken en schuimbekken. Een kwartiertje later reden we in de ambulance naar Arendal om hopelijk vast te kunnen stellen dat het inderdaad niets meer was dan een eng uitziende, maar onschuldige koortsstuip. Er volgende een reeks tests en lang leve emla-zalf als er bloed geprikt moet worden!

De banden van de brancard -ze lag er bovenop mij- hadden erg strak gezeten en haar armpje stond vol met striemen. Misschien ook omdat ze die stuip gehad had. Iedereen vroeg ernaar en ik was eigenlijk een beetje bang dat ik ook nog eens kon uitleggen dat ik mijn kind echt niet mishandel maar dat bleek gelukkig niet het geval.

In de tussentijd was ze na eerst een paracetamol en daarna een ibuprofen behoorlijk opgeknapt. Terwijl we aan het wachten waren, sprong ze op bed, ging een discussie aan over het ontstaan van water (dat is van sap gemaakt, beste mensen), vroeg zich af waarom Daniel Tiger zo weinig kleren draagt en sjouwde een leunstoel naar de kraan om haar handen te kunnen wassen. En crash in 3, 2, 1…. zzz…zzzz….zz….

Na een preek van de kinderarts -die eruit zag als een fervent gamer levend op junkfood- over het belang van vaccins, het feit dat koorts al sinds de tijd van de dinosaurussen geen functie meer heeft, we vooral de koorts moeten onderdrukken met ibuprofen en dat het bullshit (sic) is te denken dat koorts een functie heeft bij een ziek kind, konden we huiswaarts.
Met extra ibuprofen en diazepam dat we direct moesten geven van de arts als het nog eens gebeurt, terwijl de bijsluiter zegt dat dat pas moet als een koortsstuip -waarvan de kans op herhalen relatief klein is- langer duurt dan vijf minuten.

Vannacht ging het goed. Ik ben een keer of dertig wakker geworden om het voorhoofdje af te doeken, mee naar de wc te lopen, nieuw water te halen en wat al niet meer zij maar na half vier sliepen we allemaal (de twee zieke kleintjes sliepen bij ons) redelijk. En ja, ze krijgen soms wel paracetamol als de koorts te hoog wordt, maar niet aan de lopende band.

En vanmorgen was er fijne post van vriendinnetje Tineke (van het boekenblog). Met een handgeschreven brief en een… ja, boek. Duh. ‘Leest makkelijk weg, een gezellig boek voor een paar uurtjes op de bank’,  The Guernsey Literary Potato Peel Pie Society. Ik ben benieuwd.

En ik vond mijn telefoon. Die was ik begin december kwijt geraakt en lag toch gewoon in de auto, maar onder een poetsdoek van de man die daar al tijden lag. Ik ben zo blij dat ik geen nieuwe had gekocht. Wel had ik een nieuwe simkaart aangevraagd die in de tussentijd kwijt geraakt was in de post. Uiteraard. Wel, ik weet wat er morgen wel in de bus ligt, aangezien ze inmiddels nog een exemplaar hadden opgestuurd. Ook wel fijn om weer eens een berichtje en een fotootje te kunnen sturen met een paar lieve vriendinnen en mijn familie.

Komend weekend komen de buren gezellig bij ons eten en ik hoop dat iedereen zich dan weer frisk voelt. En dat we niet de buurman met een venijnige griep onder de leden terug naar het boorplatform sturen…

Nu weer even verder met het wegwerken van een wasmonster, voorhoofdjes aflappen, glaasjes water halen en kussentjes opschudden 😉

Thrift = creative

Het belangrijkste voor een vrijer leven: minder uitgeven dan er binnenkomt. Duh 😉

Zodra je begint leningen aan te gaan, maak je jezelf onvrij. Je moet werk gaan verzetten om je schuld te betalen, vaak voor iets dat zijn glans alweer verloren is. Na een paar weken is een nieuwe auto ook gewoon een auto, een hd-tv het zoveelste scherm om naar te staren en die vakantie alweer een verre herinnering.

Er zijn zo veel tips en trucs om zuiniger te leven maar of je die kan toepassen hangt af van je eigen situatie. Maar: creatief zijn met wat je hebt is altijd een goed idee. Niet kopen maar zelf maken, zonder doen, ruilen of opduikelen in een kringloopwinkel.

“Thrift is poetic because it is creative; waste is unpoetic because it is waste.” – C.K. Chesterton

Besparen, zuinigheid, thrift (zorgvuldig gebruik van geld, vooral door verspilling te vermijden) is creatief zijn met wat je hebt. Met het geld dat je uitgeeft, de spullen die je hebt, de mogelijkheden die er zijn in jouw situatie.

Thrift: From Middle English thrift, thryfte, þrift, from Old Norse þrift (“thriving condition, prosperity”), equivalent to thrive +‎ -t.[1] 
(bron)

Er wordt natuurlijk tegenwoordig nogal neergekeken op de kunst van het huishouden. Huishouden is niet alleen stofzuigen en eten maken maar ook de kunst van het beheersen van al je uitgaven.

Het is iets dat niet op school geleerd wordt. Het is natuurlijk ook handiger voor de economie als mensen ‘niets’ zelf kunnen. Van vermaak tot eten maken en van olie bijvullen tot je voortbewegen: het is het beste als je overal -veel- geld tegenaan moet gooien om het voor elkaar te krijgen.

Niet dus.

Maar huishouden is een kunst. Ik begrijp niet waarom het hip is geworden om te zeggen dat je alleen water kan koken. Waarom? Het is niet eens grappig, het is triest.
Goed eten en goed eten maken is de basis van je gezondheid, van je leven. Het beste eten is het meest simpele eten.

Het zelfde geldt voor het schoonhouden van je huis. Je kan geen drama zijn in het huishouden, je hebt gewoon te veel rommel. Als je alleen de dingen die echt hun plek in je huis verdienen houdt (alles wat je minstens een keer per week gebruikt bijvoorbeeld) is het hele huishouden een fluitje van een cent. Dat, plus dat het er nagenoeg altijd knap uitziet.

‘Het geld vliegt uit mijn zak’ betekent dat je geen idee hebt waar het blijft. Door uitgaven te noteren en bij te sturen als je geld te veel verdwijnt in zakken van horecaondernemers, kledingwinkels, discounters of slijters word je weer de baas over je eigen situatie. Schrap de dingen die je niet nodig hebt en geef geld uit aan die dingen waar je echt van geniet.

Het huishouden doen: ik vind het fijn. Zelf brood bakken, de bedjes van mijn kinderen luchten en weer netjes opmaken, zes gerechten maken voor het avondeten, restjes verwerken tot lekkere gerechten, plantjes kweken en plukken in de natuur, was ophangen met de eerste warme zonnestralen op mijn gezicht, gezond ontbijt maken, kleding repareren, weekmenu’s verzinnen of hout hakken: het geeft me voldoening. Omdat het allemaal essentiële zaken zijn. Kleding, voedsel, warmte, onderdak…

Epicurus zei dat het slim is om van een laag inkomen te kunnen leven omdat je dan niet bang bent voor armoede.
Armoede hebben wij nooit gekend en ik ben blij dat we eigenlijk alles kunnen doen wat we willen en betalen wat we nodig hebben. Dat is vergeleken bij anderen erg weinig en vergeleken bij weer anderen intense luxe. Dingen als dit huis, netflix, koffie en ’s mans oldtimer zou ik echter probleemloos op kunnen geven 😉

Zuinig zijn en dus goed huishouden zorgt dat je van minder geld rond kan komen. Als je goedkoper leeft, hoef je doorgaans minder hard te werken om het benodigde geld ervoor bij elkaar te verdienen, of je kan sparen voor een buffer waardoor je met meer vertrouwen ‘nee’ kan zeggen tegen elke idiote opdracht die een baas je geeft.

Je kosten omlaag brengen is leuk. Je wordt creatiever, minder afhankelijk en dus krachtiger. Toen ik begon met besparen bleek het rustige, meer zelfgemaakte leven dat ik eigenlijk zo graag wilde wel mogelijk.  Ik had niet meer geld nodig om dat te realiseren, maar minder.

“You ask what is the proper limit to a person’s wealth? First, having what is essential, and second, having what is enough.”
– Seneca